Bu hastalığa dikkat!

12 Nisan Cuma, 2019
Türkiye’de görülen ve mücadele edilen hayvan hastalıklarının başında Şarbon hastalığı geliyor. Peki şarbon nedir, belirtileri nelerdir? Şarbon hastalığı hayvandan insana bulaşır mı? Kasaptan aldığımız etin şarbonlu olup olmadığını nasıl anlarız? Ve bu hastalığın tedavisi mümkün mü? İşte bu soruların cevaplarını Tarım ve Orman Bakanlığı Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsünden Uzman Veteriner Selahattin Şen Web Tarım TV’ye anlattı. Ümit Yıldırım ve Altay Türüng’ün görüntülediği ve Bircan Acar’ın yazdığı şarbon haberi. İzliyoruz.
Bu hastalığa dikkat! Haber   : Bircan Acar
Kamera: Ümit Yıldırım
                Altay Türüng
Fotoğraf: İbrahim Bağcı
 
Hastalığın bilimsel adı anthraks. Halk dilinde ise Şarbon. Soğukkanlı hayvanlar ve kanatlılar hariç sıcakkanlı hayvanlar ve insanlar bu hastalığa duyarlı. Hastalığın etkeni ise  bacillus anthracis bakterisi.İşte bu etkeni alan hayvan da birey de hastalanır.

Şarbon hastalığı ile ilgili tüm detayları Tarım ve Orman Bakanlığı Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsünden Uzman Veteriner Selahattin Şen anlattı.Şen, “Bu hastalık zoonoz karakterli bir hastalıktır. Ancak bulaşıcı değildir.Etkeni alan hayvan hastalandığı için bu hastalık hayvandan hayvana insandan insana bulaşmaz. Hastalığın belirmesi için etkenin vücuda girmesi lazım” dedi.

Özellikle küçükbaş hayvanlarda hastalığın klinik tablosunu yakalamanın mümkün olmadığını dile getiren Şen, “Büyükbaş hayvanlarda sığırlarda inkübasyon süresinde hastalığın klinik belirtileri farklıdır. Etken vücudu 3-5 gün içinde istila eder. Sonucu iyi bir besici ya da veteriner hekim gözlemleriyle teşhis edebilir. Buradaki klinik seyir şöyledir; etkeni alan hayvan üç veya beş gün içinde etrafıyla ilişkisi kesilir, yeme içme durur, tüyleri karışık bir hal alır ve hastalık ilerlemişse yüksek ateş görülür. Bazı vakalarda da sarılık görülebilir, kan işime görülebilir ”dedi.
Şarbon, küçükbaş ve büyükbaş hayvanlarda mücadele edilen ve ihbarı mecburi hastalıkların başında geliyor. Peki, hayvanın şarbon olduğu nasıl anlaşılır?

Uzman veteriner Selahattin Şen, ”Eğer hayvan şarbon ise, kan pıhtılaşmaz. Hayvan kesilmişse açıldığında görülür, dalak normalinden altı katı büyüklüğe ulaşmıştır. Böyle bir tablo varsa hemen İl Ve İlçe Tarım Ve Orman Müdürlüklerinden veteriner hekim desteği almak gerekir. Eğer veteriner kontrolü olmazsa enfeksiyon başka insanlara da geçecektir. Veteriner hekim kontrollerini yapacak ve o bölge hemen karantina altına alınmalı,dezanfeksiyon ve imha işlemleri gerçekleştirilmeli ve aşılama da yapılmalıdır.” İfadelerinde bulundu.
Hastalığın önlenmesinin son derce kolay olduğunun altını çizen Şen, “Ancak hayvan şarbon ise ve yetkililere bildirilmeden kesimi yapılıp etrafa atıldıysa o bölge yıllarca hastalık yapma potansiyeline sahiptir, aktif mihraktır. Bunun önüne geçilebilmesi için yapılacak iş çok basittir, hayvan öldüyse derin bir çukur açılmalı, en az iki metre olmalı ve o çukura atılan hayvanın üzerine sönmemiş kireç ve dezenfektan ile dezenfekte edilerek ve üzeri örtülmeli. Derin çukur açmadaki amaç ise yırtıcı hayvanların ve kuşların kadavrayı toprak altından çıkarmaması ve tüketmemesidir. Hastalıklı hayvanı gömülecek alan da dikkatli seçilmelidir; mera alanı olmamalı, yerleşim bölgelerine uzak olmalı, yer altı kaynak sularına da uzak bir bölge olmalı. Eğer dere yatağına gömülürse su kaynakları kirlenecek, meraya gömülürse hayvanlar o bölgede otlayacağı için aktif mihraktan enfeksiyonu alacaktır. Bunlara çok dikkat edilmesi gerekir” dedi.

Şarbonlu hayvanın eti ya da sütü tüketilebilir mi sorusuna da Şen şu cevabı verdi; “bir işletmede hastalık tespit edilirse hemen karantina uygulanıyor. Hemen aşılamaya geçiliyor ve kontrol altına alınıyor. Aşının da etkili olabilmesi için 10-12 günlük bir süreye ihtiyaç var. Bu süreçlerde de işletmede üretilen hayvansal ürünler imha edilir. Tüketime sunulmaz. Bu açıdan bir risk yoktur. Et konusunda mezbahanelerdeki kesimlerde veteriner kontrolü olduğu için bir sıkıntı oluşturmaz. Burada sadece merdiven altı kesimlerde sıkıntı olabilir.”
 
şarbon et hayvanhastalığı virüs bakteri anthraks