Kahverengi kokarcaya karşı “samuray arısı”

Kahverengi kokarca fındık üretimini tehdit ediyor, samuray arıları biyolojik mücadelede kullanılıyor.

İstilacı bir tür olan ve özellikle Karadeniz Bölgesi'nde fındık başta olmak üzere yüzlerce bitki türüne büyük zarar veren “kahverengi kokarca” ile mücadelede Türkiye'de de üretimine başlanan samuray arıları kullanılacak. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İslam Saruhan, "Samuray arısının bu böceğin popülasyonunu yüzde 70 oranında azalttığı bilinmektedir. Geçen yıl Türkiye'de üretilip salındı. Bu yıl da üretilmeye devam ediliyor. Bu yıl da salınacak. Dolayısıyla bu zararlıyı kontrol altına almaya çalışacağız" dedi. 

2017 yılında Türkiye'de görülen ve çok hızlı yayılan kahverengi kokarca fındık başta olmak üzere birçok meyve ve sebzede kayıplara neden oluyor. Üreticilerin kabusu haline gelen ve şu anda mücadelesinde herhangi bir ilaç kullanılamayan kahverengi kokarcanın popülasyonunu azaltmak için samuray arıları kullanılacak. Böcekler hakkında uzman olan ve bu konuda birçok çalışma yapan OMÜ Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. İslam Saruhan, önemli açıklamalarda bulundu.

"İnsanlara bir zararı yoktur, bu bir bitki zararlısıdır"

Kahverengi kokarca ile ilgili bilgi veren Doç. Dr. İslam Saruhan, "Son zamanlarda kokarca olarak bilinen böceğin adının kokarca olmasının sebebi rahatsız edildiği zaman pis bir koku salgılıyor. Dolayısıyla adı da oradan geliyor. Kokarcanın ana vatanı Çin, Japonya ve Güney Kore'dir. 2000 yılında Amerika'ya giriş yaptı. Akabinde Avrupa'ya giriş yaptı. 2017 yılında da ülkemizde de problem olmaya başladı. Kokarca aslında önemli bir meyve ve sebze zararlısıdır. Dünyada bu böceğin sebep olduğu zarar 1 trilyon dolar civarındadır. Amerika'da yapılan bir çalışmadan ise yılda 140 milyar dolar zarara sebep oluyor. 300'e yakında bir konukçusu olan bir zararlıdır. Aynı sezonda birkaç ürüne zarar verebiliyor. Bu yıl kışlamak için evleri tercih ettiği için ciddi bir sorun olarak karşımıza çıktı. Sebebi ise evlerde kışı geçirdiği için insanlar bununla çok ciddi bir şekilde karşılaştı. Bölgelerden bize ulaşan bilgilere baktığımızda evlerde çok ciddi bir popülasyon oluşturduğudur. Bu da böceğin sonraki sezonda daha zararlı olacağı konusunda fikir vermektedir. Onun için çok dikkatli olmak gerekiyor. İnsanlara bir zararı yoktur. Bu bir bitki zararlısıdır. Evlere kışlamak için girdiklerinde bununla mücadelede henüz bir ilacı yoktur. Sadece orada görünen böceklerin toplanarak imha edilmesi gerekiyor. Bunu da insanlarımızın kendisi yapması gerekiyor" dedi.  

"Samuray arıları, kahverengi kokarcanın yüzde 70 popülasyonunu düşürüyor" 

İslam Saruhan, kahverengi kokarca ile mücadelede şunları söyledi:  "Ülkemizde bu zararlı ile 5 yıldır mücadele edilmektedir. Bunun zaten istilacı bir böcek olduğu söyleniyordu ve gittikçe popülasyonu artmaktadır. Şu anda ülkemizde 17 ilde tespit edildi. Bu böceğin en çok sevdiği iklim koşulları Karadeniz Bölgesi'dir. Dolayısıyla bu bölgenin daha uyanık olması gerekiyor. Karadeniz Bölgesi'nde özellikle fındıkta ciddi kayıplara neden olmaktadır. Bu böcek ülkemize Gürcistan tarafından girdi. İlk olarak Artvin ve İstanbul'da tespit edildi. Şu anda ise Karadeniz Bölgesi'ndeki bütün illerde hemen hemen tespiti yapıldı. Kahverengi kokarca hızlı bir şekilde yayıldığı için günde 24 saat içinde belki 5 kilometreden daha fazla yol uçabiliyor. Dolayısıyla fındık üretim yerlerinde ciddi bir yayılım gösterdi. Önemli bir zararlı durumuna geçti. Ülkemizde bu böcekle mücadelenin en iyi yöntemi biyolojik mücadele olduğu bilinmektedir. Bunun yumurtalarını yiyen samuray arısı dediğimiz bir arı vardır ve bu arı dünyada bu böcekle mücadelede kullanılıyor. Çin'de yapılan bir çalışmada samuray arısının bu böceğin popülasyonunu yüzde 70 oranın da azalttığı bilinmektedir. Dolayısıyla zararlı ile mücadelede en iyi yöntem şuan biyolojik mücadele olarak görülmektedir. Ülkemiz bu konuda bir adım attı. Yurt dışından bu samuray arısı getirildi. Geçen yıl üretilip salındı. Bu yıl da üretilmeye devam ediliyor. Bu yıl da salınacak. Dolayısıyla bu zararlıyı kontrol altına almaya çalışacağız.”