Kars’ta uyarı sistemlerinde yapay zeka desteği

03 July Friday, 2026
Kars'ta yapay zeka destekli erken uyarı sistemi üreticiyi beklenmeyen hava koşulları nedeniyle oluşabilecek risklere karşı önceden uyarıyor.
Kars’ta uyarı sistemlerinde yapay zeka desteği
Türkiye'de yalnızca Kars'ın Kağızman ilçesinde yetiştirilen coğrafi işaretli uzun elma ile endemik kayısı üreticilerinin yardımına kurulan yapay zeka destekli erken uyarı sistemi koşuyor.

Sistem sayesinde don, hastalık, zararlı ve olumsuz hava koşullarına karşı önceden bilgilendiriliyor. Meyve bahçelerinde sıcaklık, nem, yağış, rüzgar ve toprak gibi çevresel verileri anlık takibi de yapılıyor.

Sistemden elde edilen veriler, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik ekiplerince saha gözlemleriyle değerlendiriliyor. Hastalık ve zararlı riski ile don, aşırı sıcaklık ve kuraklık gibi olumsuzlukların tespit edilmesi halinde üreticilere cep telefonu ve e-posta aracılığıyla uyarılar gönderiliyor.

Sistemin sahadaki çalışmalarını inceleyen İl Tarım ve Orman Müdürü Enver Aydın, Kağızman'ın, Aras Havzası'nda meyveciliğin yoğun yapıldığı önemli üretim merkezlerinden biri olduğunu söyledi.

İlçede yaklaşık 1 milyon kayısı ağacının bulunduğunu belirten Aydın, Türkiye'de yalnızca Kağızman'da yetiştirilen coğrafi işaretli uzun elmanın da bölge ekonomisi açısından önemli bir değer olduğunu ifade etti.

Meyve bahçelerinde erken uyarı sistemine ihtiyaç duyulduğunu dile getiren Aydın, Tarım ve Orman Bakanlığının desteğiyle bu yıl sistemi ilçede faaliyete geçirdiklerini belirtti.

Üreticilerin hastalık, zararlı ve iklim koşullarına karşı zamanında önlem almasını amaçladıklarını anlatan Aydın, bu sistemle önceden biligilendirilen çiftçilere tedbir almaları konusunda mesaj ve mail gönderdiklerini anlattı.
 
Zarar gelmeden önce tespit yapıyorlar

İl Müdürü Enver Aydın, şunları kaydetti: "İklime bağlı çeşitli hastalıklar ve zararlılara karşı tedbirlerin alınması için arkadaşlarımız gereken eğitimi veriyor. Bu cihaz bitkinin yapraklanma döneminde ve değişimini veya sistem içerisindeki feromon tuzakları dediğimiz bölgedeki zararlıların hangi çeşitte, ne kadar yoğunlukta olduğunu tespit ediyor. Aynı zamanda toprağın, havanın, nemini, rüzgar şiddetini ve yağış miktarını önceden tahmin ediyor.

Kayısı ve coğrafi işaretli uzun elma bahçelerinde bu sistemleri kurmaya devam edeceğiz, ilkini kurduk faaliyete aldık bildirimler göndermeye başladı. İhtiyaç duyulan diğer bölgelerimizde buna benzer sistemleri kurarak vatandaşlarımızın tedbir almaları, ürettikleri ürünlerin heba olmasını engellemek amacıyla önceden bilgilendirmeyi sağlamış olacağız."
 
Sistemin faydasını gördüler

Aşağı Kümbet Mahallesi Muhtarı ve üretici Adem Adıyaman da üreticilerin sistemi kullanmaya başladıktan sonra faydasını gördüğünü söyledi.

Erken uyarılar sayesinde ilaçlama zamanını daha doğru belirleyebildiklerini ifade eden Adıyaman, sistemin hem gereksiz ilaç kullanımını azalttığını hem de ürün kayıplarının önlenmesine katkı sağladığını dile getirdi.
tarım erken uyarı kağızman kars