"Sason Lalesi" literatüre girdi

Batman Üniversitesinde görevli Dr. Öğretim Üyesi Reşit Uğran'ın doğa yürüyüşü yaptığı sırada keşfettiği ve adını bulunduğu ilçeden alan ters lale türü, "Sason Lalesi" literatüre girdi.

Bunun yeni bir tür olabileceğini değerlendiren Uğran, uzman biyolog Veysel Sonay, botanik uzmanı Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos ile iletişime geçti. Bitkinin görüldüğü alana ikinci kez giden ekip, aldıkları numuneler üzerinde yaptıkları incelemeler neticesinde bitkinin yeni bir ters lale türü olduğunu belirledi.

Elde edilen verilerle tür tanımı, botanik alanında uluslararası otorite olarak kabul edilen Phytotaxa dergisinde yayımlandı. Latince "Fritillaria xiyanensis" olarak adlandırılan tür, Türkçe olarak "Sason Lalesi" ismiyle literatüre girdi.

Dr. Öğretim Üyesi Reşit Uğran, hobi olarak doğa yürüyüşleri yapıp fotoğraf çektiğini anlattı. Sason'un Yücebağ beldesi kırsalında yaptığı bir doğa yürüyüşünde farklı bir ters lale fark ettiğini belirten Uğran, bunun yeni bir tür olabileceği kanaatine vardığını ve bitki alanında uzman Veysel Sonay ve Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos ile iletişime geçtiğini söyledi.

Sason ilçesinde Hiyan olarak adlandırılan bölgede bir çalışma yapıp buldukları yeni türden örnekler aldıklarını kaydeden Uğran, "Bu bitkinin örneklerini aldık, ölçümlerini yaptık ve akabinde bunu bilimsel bir dergide yayımladıktan sonra yeni bir tür olduğu sonucuna varıp isimlendirdik." dedi.
 
Türkiye'deki ters lale türü 62'ye yükseldi
Keşfettikleri yeni ters lale türüne "Sason Lalesi" adını verdiklerini ifade eden Uğran, şöyle konuştu:

"Bitkiye ismi verirken bulduğumuz bölgenin ismini vermek istedik. Bulduğumuz bölge Hiyan bölgesi olduğu için bitkiye 'Fritillaria xiyanensis' ismini verdik. Türkçe olarak da 'Sason Lalesi' olarak adlandırıp literatüre kazandırdık."
Uğran, Türkiye'de bilinen 61 ters lale türü olduğunu, keşfettikleri yeni türle bu sayının 62'ye yükseldiğini dile getirerek, dünyada ise bilinen yaklaşık 175 farklı türün olduğunu bildirdi.

Bir türün literatüre kazandırılabilmesi için kendisine en yakın türlerle karşılaştırma yapılması gerektiğini vurgulayan Uğran, şunları aktardı:

"Bir türün zaten yeni bir tür olabilmesi için çevresindeki ya da ona en yakın olan türlerle karşılaştırma yapmak gerekiyor. Yani bitkinin kökleri, boyu, çiçeği, dış yaprakları, iç yapraklarının bulunan türle kıyas edilmesi gerekiyor. Bunların hepsinin ölçümlerini yaparak, bunların diğer türlerle karşılaştırılması yapıldıktan sonra o bitkinin yeni bir tür olup olmadığı ortaya çıkıyor. Bizler de bu incelemeleri yaptık, makalemizi yazdık. Yazdığımız makale uluslararası otorite olarak kabul edilen Phytotaxa dergisinde yayımlanarak tescillenmiş oldu."
​​​​​​​
Endemik türlerin koparılmasının yasak olduğuna dikkati çeken Uğran, "Özellikle soğanlarının yerinden sökülmesi yasak. Bu türün de korunma altına alınması gerektiği düşüncesindeyim." ifadesini kullandı.