Ters lale yabancı bilim insanlarının ilgisini çekiyor

Ters lale için İngiltere’den, İskoçya'dan geldiler, bahçeleri gezip bilgi aldılar.

Erzincan Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü tarafından Anadolu coğrafyasının yüksek kesimlerinde ilkbahar mevsiminde doğal olarak yetişen ve halk arasında "ağlayan gelin" adıyla da bilinen ters lalelerin (fritillaria) ıslahının yapıldığı bahçe, yurt dışından bilim insanlarını ağırlamaya başladı.

Enstitüde, Türkiye Ters Lale Türlerinde Çeşit Geliştirme ve Yeni Çeşitlerin Sektöre Kazandırılması Projesi kapsamında, doğada yetişen süs bitkilerinin tescillenmesi ve koruma altına alınması için çalışma yapılıyor.

Ziraat mühendisleri tarafından enstitünün Ters Lale Koleksiyon Bahçesi'nde 19 yıldır sürdürülen çalışmalarda, "Vuslat", "Aslay" ve "Doğu güneşi" adlarıyla 3 ters lale türü tescillenerek süs bitkileri sektörüne kazandırıldı.

Bilimsel makale ve yayınlarla Erzincan'daki çalışmalardan haberdar olan İngiltere ve İskoçya'dan bilim insanlarının olduğu 14 kişi kente geldi.

Ters Lale Koleksiyon Bahçesi'nde incelemede bulunup fotoğraf çeken bilim insanları, enstitü yetkililerinden çalışmaları hakkında bilgi aldı.

"Türkiye'de ilk ve tek olan bir bahçe"

Erzincan Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürü Samet Karataş, Türkiye Ters Lale Türlerinde Çeşit Geliştirme ve Yeni Çeşitlerin Sektöre Kazandırılması Projesi kapsamında çalışmaların tüm hızıyla sürdüğünü söyledi.

Türkiye'de ters lale ıslah çalışmalarının ilk kez enstitülerinde başlandığını ve bir AR-GE kuruluşu olduklarını ifade eden Karataş, şöyle konuştu: "Biz tarımsal bir AR-GE kuruluşuyuz. Bu koleksiyon bahçesi Türkiye'de ilk ve tek olan bir bahçe. Bugün burada ekoturizm olarak misafirlerimizi ağırladık. Bu konu üzerinde meraklı ve akademik çalışma yapan bilim insanları buraya gelerek koleksiyon bahçelerimizi inceledi. Hem ilimizin hem de ülkemizin ekoturizm açısından ziyaretçi alması da oldukça memnun edici. Buradaki ilk hedefimiz genetik kaynaklarımızı korumak ve gelecek nesillere sağlıklı bir şekilde aktarmak. Sonrasında ise yerli ve milli ters lale çeşitlerimizi artırmak ve süs bitkileri sektörüne katkı sunmak."

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Botanik Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ali Kandemir ise enstitü bünyesinde oluşturulan koleksiyon bahçesinin çok sayıda bilimsel çalışmaya kaynak teşkil ettiğini anlattı.

Bahçenin zengin bir koleksiyonu içinde barındırdığını vurgulayan Kandemir, "Burada paha biçilmez parayla satın almanın mümkün olmadığı zengin bir koleksiyon söz konusu. Sadece süs bitkiciliği ile ilgili bir koleksiyon oluşturulmamış, aynı zamanda başka bilimsel çalışmalara da kaynak teşkil etmiş çok sayıda türü de ihtiva ediyor. Böylece başka üniversitelerdeki araştırmacılar olmak üzere ve diğer enstitülerde çalışan arkadaşlar doğaya gidip birçok örneği bulma zahmetine katlanmadan buradaki koleksiyonlardan yararlanarak ilgilenmiş oldukları alanlarda bilimsel çalışmalar yürütebilmektedir." dedi.

Lale bahçesi, bilimsel yayınlarla yurt dışına açıldı

Bahçe sorumlusu Ziraat Mühendisi Meral Aslay da yurt dışından misafirleri ağılamaktan mutluluk duyduklarını belirterek, bilimsel yayınlarla bu alanda yurt dışına açıldıklarını kaydetti.

Yabancı bilim insanlarından Robert Brian Wallis ise 60 yıldır neredeyse doğaya çıkıp yaban çiçeklerini gözlemlediklerini söyleyerek, "Biyokimya üzerine doktoram var. İlaç sektöründe çalışınca dolayısıyla kişinin botanikle de ilişkisi olması gerekiyor. Meral Aslay'ın yollamış olduğu makaleden buradan haberdar olduk. Burası bizim merakımızı çekti. Aslında biz soğanlı bitkileri inceliyoruz ama bizim fritillaria konusunda da özel bir ilgimiz var. Dolayısıyla fritillaria ziraatının ve bilimsel çalışmanın yapıldığı burayı merak edip geldik. Kendi doğanızdaki bitkileri yetiştirme serüvenine girmeniz olağanüstü. Burada çok güzel bir iş yapılıyor." değerlendirmesinde bulundu.
İskoçyalı Sarah Eugene Powell de "Gördüğüm bu bahçede çok sıra dışı ve olağanüstü bir çalışma var. Bitkilerin tamamını daha tam olarak görmedik ama gördüğümüz kadarıyla çok etkileyici bir yere geldik." ifadelerini kullandı.