Potyvirüsle mücadelede yeni teknoloji

Bitkilere ciddi zarar veren "potyvirüs"e karşı Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde yürütülen çalışma ile bitkinin kendini tamir etmesi sağlanıyor. TAGEM tarafından da desteklenen çalışma kapsamında Türkiye’de ilk kez kullanılacak bir teknoloji ile hastalığa karşı dayanıklı bitkiler de yetirilecek.

Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesinde, bitkilere ciddi zarar veren "potyvirüs"e karşı bitkinin dayanıklı hale getirilmesi için "CRISPR-Cas9" teknolojisi kullanılacak.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) tarafından desteklenen "Potyvirus Hastalıklarına Karşı CRISPR-Cas9 Teknolojisiyle Transgenik Olmayan Dayanıklı Hıyar Geliştirme" projesinin tanıtım toplantısı Ziraat Fakültesinde gerçekleştirildi. 

TAGEM Bahçe Bitkileri Araştırma Daire Başkanı Gökhan Kızılcı, bakanlık ve müdürlük olarak 49 enstitüde araştırmaların yapıldığını, aynı zamanda üniversite ve özel sektörün sunduğu projelere de destek verdiklerini söyledi. 

Desteklerin 3 milyon liraya kadar ulaştığını belirten Kızılcı, "Bize yapılan başvurularda üretime faydası olduğunu düşündüğümüz projeleri destekliyoruz. Bu projede sebze ıslahında önemli bir teknolojinin kullanılması söz konusu. Potyvirüs hastalıklarına karşı dayanıklı hıyar geliştirme çalışması yapılıyor. Bu çalışmada CRISPR teknolojisi kullanılacak, ülkemiz için yeni bir teknoloji." dedi.

Proje ile virüs hastalıklarına karşı dayanıklı hıyar çeşitlerinin ortaya çıkacağını anlatan Kızılcı, özellikle çiftçilere kolaylık sağlayacağını, virüs ve hastalıklara karşı dayanıklı ürünler sayesinde ülke ekonomisine ciddi katkı sağlanacağını vurguladı. 

Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Doktor Öğretim Üyesi Hakan Fidan da potyvirüse karşı CRYSPR teknolojisinin kullanılmasıyla bitkilerin hastalıklara karşı dayanıklı hale getirilmesinin söz konusu olduğunu belirtti.
Potyvirüsün, halk arasında pürüz olarak bilinen, tedavisi ve kimyasal mücadelesi olmayan hastalıklar grubunda yer aldığını dile getiren Fidan, şunları kaydetti: "Bu virüs ürüne bulaştığında pazar değerini ortadan kaldırıyor. Kabak tarımının yapıldığı her yerde görülebilen bir virüs. Bu virüs hasatta insan eliyle ve küçük böceklerle dağılıyor. Potyvirüs grubu sebze ve meyveye çok zarar verdiği için biz de bunun için potyvirüs üzerine bir çalışma yapıyoruz. Bitkide hastalıklı bölgeyi onarıyoruz. Burada GDO kullanıyoruz ama ürünün içinde GDO kalmıyor. Biz bitki DNA'sındaki hatalı bölgeyi siliyoruz, bitki kendini tamir ediyor. Bitkide hiçbir değişim olmuyor. Herhangi bir ekleme yapmıyoruz. Virüs hastalıklarından kayıp yüzde 30 oranında, zaman zaman bu oranın domateste yüzde 70'lere çıktığını gördük. Bu virüsle mücadele sayesinde tarım ekonomisine çok ciddi bir katkı sağlanacak."