Şifa için getirilen

Erzurum\'a 19. yüzyılda kolera hastalığını tedavi etmek amacıyla getirilen kıtlama çayı, kentte bir gelenek olarak yaşatılıyor.

Erzurum'da, 19. yüzyıl sonlarında savaş döneminde yaşanan ve hızla yayılan kolera salgınını önlemek amacıyla dönemin valisi tarafından Rusya'dan getirtilen "kıtlama çayı" ve "semaver", ramazanda vazgeçilmezler arasında yer alıyor.

Semaverde odun ateşinde demlenen çaylar, içerisine limon katılarak, kaşık kullanılmadan kıtlama usulüyle içiliyor. Oldukça sert olan kıtlama şekeri, keser veya takatuka yardımıyla küçük parçalara bölünüyor. Erzurum'a 19. yüzyılda kolera hastalığını tedavi etmek amacıyla getirilen kıtlama çayı, kentte bir gelenek olarak yaşatılıyor.

Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe Tarihi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hacı Ömer Özden, kıtlama çayı ve semaverin hikayesini şöyle anlattı:

"19. yüzyıl sonları, ülkemizde savaş ortamı var. Pek çok ülke, işgal için Anadolu'ya gelmiş. Erzurum'a da Ruslar, Ermeniler gelmiş. Türk ordusu sadece savaşla mücadele vermiyor, birtakım hastalıklarla da mücadele ediyor. Erzurum'da o yıllarda kolera salgını var. Erzurum'da valilik yapan Osmanlı paşası, halkı sürekli uyarıyor, 'sakın kaynatılmadan su içmeyin' diye. Fakat kimsenin buna itibar ettiği yok. Yine kuyu sularından ya da nehir sularından istifade etmek suretiyle sularını kaynatmadan içiyorlar. Salgın giderek artınca vali paşa bir çare düşünüyor. Semaverden yararlanmaya karar veriyor. Semaverler yaptırıyor ve her mahallenin giriş veya meydan kısmına yerleştiriyor. Her birinin başına da bir, iki görevli tayin ediyor. İnsanlara da duyuru yapıyorlar, 'bundan sonra çayınızı ve suyunuzu buradan alacaksınız' diye."

Çayların semaverde demlendiğini ifade eden Özden, "O sıralar yurt dışında getirilen çok büyük kalıplar halinde, bunlar dört, beş metrekare büyüklüğünde şekerler. Görevliler de keserle, büyük kalıplardan küçük parça koparıyor ve evden getirilen bardaklara çayı dolduruyorlar" dedi.

Çaya konulan limonun sırrı

Vatandaşların küçük bir parça şekerle akşama kadar çay içebildiğini anımsatan Özden, en iyi kıtlama çayının semaverde demlenen çaydan olduğunu anlattı.