Tarlalar güneş enerjisiyle sulanırken gübreleniyor

Haber    : Neslihan AKTAŞ
Kamera-Dron: Aytek BASİ
Fotoğraf: İbrahim BAĞCI

Enerjisini güneşten alıyor, tarlaları hızlı, konforlu, tasarruflu suluyor, gübreliyor…

Türk tarımının altyapısını güçlendirmek için Ar-Ge faaliyetlerini destekleyen Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde teknolojik yeniliklere imza atılıyor. Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü uzmanlarınca geliştirilen “otomatik tamburlu sulama makinası” çiftçinin hizmetine girmek için gün sayıyor.

Tarla ve bahçe sulamasında yeni bir dönem başlatacak olan makinayı Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü tarlalarında kullanılmaya başlandı.

Ziraat Yüksek Mühendisi Dr. Turgay Polat otomatik tamburlu sulama makinasının avantajlarını Web Tarım TV mikrofonlarına şöyle anlattı: “Otomatik tamburlu sulama makinası (OTSM) su kullanım etkinliği oldukça yüksek olan bir makinadır. Çekilir (mobil) tip bir tarım makinasıdır. Yağmurlama şeklinde sulama yapar. Enstitümüzde kısa zaman önce bir akademik kariyer projesi kapsamında otomatik tamburlu sulama makinaları için fertigasyon sistemi geliştirildi. Piyasada bulunan fertigasyon sistemlerinden temel farkı otomatik tamburlu sulama makinalarına tümleşik olmasıdır. Elektrik şebekesinden bağımsız bir şekilde elektrik enerjisi üretip sulama suyuna gübre karıştırabilmektedir. Otomatik tamburlu sulama makinası her şeyden önce çiftçilere zaman tasarrufu sağlayacak. Makine tarlaya tesis edildikten sonra çiftçinin sulaması sırasında başka işlerle uğraşmasına olanak sağlayacak bir makinadır. Hızı değişik kademelerde ayarlanabiliyor. Yaklaşık 25-100 da alan arasında bir alan 10-20 saat gibi bir zaman diliminde çok rahat sulanabiliyor.”

Kayıpları önlüyor, su tasarrufu sağlıyor

Sulamada enerjiden, personelden, zamandan tasarruf sağlayan yeni sistem sadece tarlalarda değil bodur meyve bahçelerinde de uygulanabiliyor. Makinada kullanılan fertigasyon sistemi bitki besin maddelerinin sulama suyuyla birlikte uygulanmasına olanak sağlıyor. Sulama suyuna sıvı kimyasal gübreleri homojen bir şekilde karıştırıyor. Su ile gübreyi eş zamanlı olarak gerek bitkiye gerekse bitki kök bölgesine uygulaması sayesinde sinerjiye neden oluyor.

Dr. Turgay Polat sulama makinasının su tasarrufuna da katkısı olacağını belirterek, “OTSM sadece su dağılım düzgünlüğü değil su iletim etkinliği de çok yüksek bir makinadır. Kaynağından aldığı suyun neredeyse tamamını bitki kök bölgesine kayıpsız şekilde iletir. Bu nedenle çok verimli bir makinadır. İş etkinliği yüksek bir makinadır. Su tasarrufuna iletim sırasındaki kayıpların önlenmesiyle büyük katkı sağlayacaktır.” dedi. 

Uzun süredir bu proje üzerinde çalışan Dr. Turgay Polat makinanın gelişme sürecini şu sözlerle anlattı: “Uzun yıllar bu makinayı kullanan bir mühendis olarak makinada temel gördüğüm eksik bu donanıma bir de gübreleme sisteminin ilave edilmesiydi ve otomatik tamburlu sulama makinasının kombine sulama makinasına dönüştürülmesiydi. Bu sulama normu yüksek olan makinanın gübre karıştırma düzgünlüğü de yüksek olduğu zaman gübreleme etkinliği yükselmiş oluyor. Makinanın geliştirme sürecinde hem TAGEM hem Ankara Üniversitesi hem özel sektör hem de Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü iş birliği halinde oldu.”

Yakın zamanda çiftçinin hizmetine sunulacak

Devlet-üniversite iş birliğiyle yürütülen proje kapsamında otomatik tamburlu sulama makinasının patent başvurusu da yapıldı. Makinanın kısa süre içinde Türk tarımının hizmetine gireceğini vurgulayan Polat, “Sulama makinamızın fertigasyon sistemi için patent başvurusu yapıldı. Yaklaşık birkaç ay gibi kısa bir süre içerisinde Ankara Üniversitesi ve TAGEM Teknoloji Transfer Ofislerinin iş birliği halindeki çalışmalarıyla ticarileşmesi sağlanacak. Kısa bir süre sonra Türk tarımının hizmetine girecek.” ifadelerini kullandı.

Ar-Ge çalışmalarına devam eden Araştırmacı Turgay Polat, makinayı gece sulamasına uygun hale getirmeyi hedefliyor. Polat sulama suyuna gübrenin karıştırılmasında kullanılan dozaj pompalarının enerji ihtiyacını rüzgâr türbinleriyle karşılayacak bir proje üzerinde de çalışıyor.

Sulama sistemlerini geliştirmeye devam eden Polat aynı zamanda buğday çeşitlerini tanıyan çeşit teşhis sistemleri, özel hasat makinaları tasarımları gibi önemli projeleri yürütüyor.

Tarım sektörüne günümüz ihtiyaçlarına uygun yenilikler kazandıran otomatik tamburlu sulama makinasının yurt çapında yaygınlaşması, çiftçilere tanıtılması ve sulama destekleri kapsamına alınması amaçlanıyor.