Ata tohumu ıza geleceğe taşınıyor

Bolu'nun Mengen ilçesinde hayata geçirilen "Tohum Ambarı" projesiyle, 12 bin yıllık geçmişe sahip ıza buğdayı yeniden toprakla buluşuyor. Çiftçilere sağlanan ücretsiz tohum desteği sayesinde üretim alanı genişliyor.
 
Kimyasal ilaçsız, tamamen doğal üretim
Projenin kurucusu ve Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi (BAİBÜ) Mengen Meslek Yüksekokulu Aşçılık Programı Öğretim Görevlisi Berker Çiftçi, ıza buğdayının hem sağlık hem de tarımsal dayanıklılık açısından benzersiz özelliklere sahip olduğunu vurguladı.
 
14 kromozomlu yapısı, düşük glisemik indeksi ve düşük gluten oranıyla günümüz sağlıklı beslenme standartlarına tam uyum sağlayan ızanın, hastalıklara karşı da son derece dirençli olduğunu belirten Çiftçi, tohum desteği verilen çiftçilerden tek bir şart istediklerini ifade etti:
 
"Bu buğday doğal yapısıyla kendini koruyabilen güçlü bir tür. Üreticilerimizden tek isteğimiz kesinlikle kimyasal tarım ilacı kullanmamaları. Geleneksel tarım yöntemlerini esas alıyor, organik gübre kullanımıyla ilgili akademik çalışmalar yürütüyoruz."
 
Geleneksel bulgurdan dünya mutfağına
Uzun yıllar boyunca yalnızca bulgur pilavı ve hayvan yemi olarak değerlendirilen ıza buğdayı, Mengen’in aşçılık vizyonuyla birleşerek gastronomi dünyasında da yerini alıyor. Yapılan akademik çalışmalar sonucunda ıza unundan ekmek, simit, poğaça, makarna ve eriştenin yanı sıra Japon, İtalyan ve Meksika mutfağına ait özel lezzetler de başarıyla üretildi. Çiftçi, buğdayın gastronomi açısından yüksek katma değerli bir ham maddeye dönüştüğünü kaydetti.
 
700'ün üzerinde yerel tohum koruma altında
Proje kapsamında sadece ıza değil, 700’ün üzerinde yerel tohum çeşidinin de ambar bünyesinde muhafaza edildiği bildirildi. İklim şartlarına uygun bölgelerde çoğaltılan tohumlar her yıl üreticilere ücretsiz olarak dağıtılıyor ve hasat sonrası tohum ambarına geri kazandırılıyor.

Merkezde çocuklara yönelik ekolojik okuryazarlık eğitimleri de verdiklerini hatırlatan Berker Çiftçi, "Tohum sadece bir tarım ürünü değil; geçmişten geleceğe taşınan kültürel miras, sağlıklı yaşamın ve yerel üretimin temelidir. Biz bu mirası koruyarak gelecek nesillere aktarmayı hedefliyoruz," dedi.